Statystyka 1, wykład 5 — przedziały ufności
Wykład o przedziale ufności dla średniej: co oznacza przedział, jak policzyć go z próby i dlaczego 95-procentowy przedział nie oznacza 95-procentowego prawdopodobieństwa, że prawdziwa średnia leży w środku.
Podsumowanie
Dr Marczak przypomniała rozkład z próby i błąd standardowy, a potem krok po kroku zbudowała 95-procentowy przedział ufności dla średniej. Przeliczyła przykład z 36 czasami dostaw, pokazała, jak przedział zwęża się wraz ze wzrostem próby, i poświęciła dziesięć minut najczęstszemu błędnemu odczytaniu poziomu ufności. Studenci pytali o małe próby i o to, kiedy użyć 99% zamiast 95%. Zestaw zadań 5 trzeba oddać przed następnym wykładem.
Uczestnicy
- dr Helena Marczak — prowadząca wykład
- Szymon Orłowski — student
- Anna Rakowska — studentka
Agenda
- Powtórka: rozkład z próby i błąd standardowy
- 95-procentowy przedział ufności dla średniej
- Przykład: czasy dostaw
- Liczebność próby a szerokość przedziału
- Jak interpretować poziom ufności
Zadania
| Odpowiedzialny | Zadanie | Termin |
|---|---|---|
| Wszyscy studenci | Rozwiązać zestaw zadań 5, zadania 1–8 | Przed wykładem 6 |
| Wszyscy studenci | Przeczytać rozdziały 8.1–8.3 podręcznika | Przed wykładem 6 |
| dr Helena Marczak | Wrzucić slajdy i dane o czasach dostaw na stronę przedmiotu | — |
Cele nauki
- Wyjaśnić, co mówi przedział ufności dla średniej — i czego nie mówi.
- Policzyć 95-procentowy przedział ufności z próby.
- Zobaczyć, jak liczebność próby wpływa na szerokość przedziału.
Kluczowe pojęcia
| Pojęcie | Wyjaśnienie |
|---|---|
| Błąd standardowy | Odchylenie standardowe średniej z próby: SE = s / √n, gdzie s to odchylenie standardowe z próby, a n liczebność próby. |
| 95-procentowy przedział ufności | Średnia z próby ± 1,96 × SE dla dużych prób: zakres wartości średniej w populacji zgodnych z danymi z próby. |
| Poziom ufności | Jak często przedziały liczone tą metodą zawierają prawdziwą średnią przy wielu próbach — a nie prawdopodobieństwo, że zawiera ją jeden konkretny przedział. |
| Margines błędu | Połowa szerokości przedziału, czyli 1,96 × SE. Czterokrotnie większa próba zmniejsza go o połowę. |
Przykłady
- 36 czasów dostaw, średnia 42 minuty, odchylenie standardowe 9 minut: SE = 9 / 6 = 1,5; przedział 95% = 42 ± 1,96 × 1,5 = od 39,1 do 44,9 minuty.
- Ta sama średnia i to samo odchylenie dla 144 dostaw: SE = 9 / 12 = 0,75, margines błędu 1,47, przedział od 40,5 do 43,5 minuty.
Częste błędy
- Twierdzenie, że prawdziwa średnia z prawdopodobieństwem 95% leży w tym konkretnym przedziale.
- Używanie 1,96 przy bardzo małych próbach zamiast rozkładu t.
- Mylenie odchylenia standardowego danych z błędem standardowym średniej.
Pytania słuchaczy
- P: A co, jeśli próba jest mała, na przykład 10 obserwacji? (pyta: Szymon Orłowski)
- O: Zamiast 1,96 trzeba użyć rozkładu t z n − 1 stopniami swobody; przedział wychodzi szerszy. To temat wykładu 6.
- P: Kiedy używać 99% zamiast 95%? (pyta: Anna Rakowska)
- O: Gdy błędny wniosek dużo kosztuje. Przedział jest wtedy szerszy: 2,58 × SE zamiast 1,96 × SE.
Następne spotkanie
Wykład 6, w przyszły wtorek o 9:00 — rozkład t i małe próby.